سد پرس ،با بهرهبرداری و اجرای حدود ۹۴۵۰ مگاوات نیروگاه (مجموع نیروگاه های احداث شده، در دست اجرا و آماده اجرا)، این صنایع در مسیر خودکفایی کامل در تأمین برق قرار گرفتهاند و در صورت تحقق برنامه ۱۰ هزار مگاواتی، دیگر در تابستانهای آینده با چالش محدودیت انرژی مواجه نخواهند بود.
آنطور که دادههای رسمی شرکت توانیر نشان میدهد تاکنون ۱۰۸ صنعت انرژیبر کشور برای احداث نیروگاههای خودتأمین درخواست دادهاند که از میان آنها ۶۸ صنعت با مجموع ظرفیت ۲۴ هزار و ۳۸۳ مگاوات مجوز احداث دریافت کردهاند.
این ظرفیت عظیم در قالب طرحهای مختلف حرارتی، تجدیدپذیر و سامانههای تولید همزمان برق و حرارت (CHP) در حال توسعه است و بیانگر تغییر رویکرد جدی صنایع بزرگ به سمت تولید مستقل انرژی است.
بررسی ترکیب فناوریها نشان میدهد حدود ۸۵ درصد ظرفیت مصوب مربوط به نیروگاههای حرارتی است که با هدف تأمین برق پایدار برای صنایع مستقر در مناطق صنعتی بزرگ طراحی شدهاند. در کنار آن، ۱۰ درصد از پروژهها نیروگاههای تجدیدپذیر بهویژه خورشیدی و ۵ درصد نیز سامانههای ترکیبی تولید همزمان برق و حرارت را شامل میشود که با هدف افزایش بهرهوری انرژی و کاهش آلایندگی در حال اجرا هستند.
ظرفیت نزدیک به ۱۰ هزار مگاوات در مسیر تحقق
بر اساس آخرین آمار، تاکنون ۲۷۰۵ مگاوات نیروگاه صنعتی به بهرهبرداری رسیده است که عمده آن در بخش حرارتی (۲۵۵۴ مگاوات) و بخشی نیز در بخش خورشیدی (۱۵۱ مگاوات) است. افزون بر این، ۳۳۳۴ مگاوات نیروگاه در حال اجرا و ۳۴۰۲ مگاوات دیگر در آستانه آغاز عملیات اجرایی قرار دارد.
در مجموع، ظرفیت نیروگاههای بهرهبرداریشده، در دست ساخت و آماده اجرا به ۹۴۵۱ مگاوات رسیده است؛ ظرفیتی که تقریباً با مصرف برق صنایع انرژیبر در ساعات اوج بار تابستان (حدود ۹ هزار مگاوات) برابری میکند.
به این ترتیب، در صورت تداوم روند فعلی و بهرهبرداری از پروژههای در دست احداث، صنایع انرژیبر کشور میتوانند تا پایان سال ۱۴۰۴، تقریباً تمام برق مورد نیاز خود را بدون وابستگی به شبکه سراسری تأمین کنند. این تحول نه تنها به ثبات تولید صنعتی و جلوگیری از توقف خطوط در ماههای گرم کمک میکند، بلکه موجب کاهش فشار بر شبکه برق کشور و افزایش پایداری تأمین انرژی برای سایر مشترکان نیز خواهد شد.
سرمایهگذاری سنگین صنایع برای پایداری تولید
برآوردها نشان میدهد میزان سرمایهگذاری انجامشده توسط صنایع در احداث نیروگاههای خودتأمین تا کنون بیش از ۴ میلیارد و ۳۴۵ میلیون یورو بوده است. از این رقم، حدود ۳۴۸۴ میلیون یورو در بخش نیروگاههای حرارتی و ۹۶۶ میلیون یورو در بخش تجدیدپذیرها بهویژه نیروگاههای خورشیدی هزینه شده است. این حجم سرمایهگذاری نسبت به دورههای پیشین رشد ۷۶ درصدی را نشان میدهد و بیانگر عزم جدی بخش تولید برای تحقق خودکفایی انرژی است.
اجرای این طرحها علاوه بر تضمین پایداری تولید، مزایای اقتصادی قابلتوجهی برای صنایع به همراه دارد. کاهش هزینه خرید برق از شبکه، امکان استفاده از سامانههای تولید همزمان برای تأمین حرارت فرایندی و نیز بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر برای کاهش آلایندگی از جمله این مزایا است.
مستند به این گزارش مطابق ماده (۴) قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق، تمامی صنایع بزرگ و انرژیبر مکلفاند تا پایان سال ۱۴۰۴ نیروگاههای خودتأمین مورد نیاز خود را احداث و به بهرهبرداری برسانند. این الزام قانونی با هدف کاهش بار شبکه سراسری، افزایش تابآوری صنعت برق و جلوگیری از تکرار محدودیتهای تولید در تابستانها تدوین شده است.
بر اساس اعلام توانیر، صنایعی که تا پایان مهلت مقرر نسبت به اجرای تعهد خود اقدام نکنند، از سال ۱۴۰۵ در فصل گرم سال در اولویت اعمال محدودیتهای تأمین برق قرار خواهند گرفت. در مقابل، صنایعی که نیروگاه خودتأمین احداث کردهاند، از مزایای پایداری انرژی، معافیت از محدودیتها و حتی امکان فروش مازاد تولید برق به شبکه برخوردار خواهند شد.
این گزارش می افزاید، پیشرفت محسوس در احداث نیروگاههای صنعتی نشان میدهد سیاست خودتأمینی انرژی در بخش تولید بهدرستی در حال نهادینه شدن است. با تحقق کامل ظرفیت حدود ۱۰ هزار مگاوات، صنایع انرژیبر کشور نهتنها از خاموشیها و محدودیتهای فصلی مصون میمانند، بلکه میتوانند به یکی از بازیگران مؤثر در تأمین برق پایدار کشور تبدیل شوند. استمرار حمایتهای سیاستی، تسهیل صدور مجوزهای زیستمحیطی و بهبود دسترسی به منابع مالی، میتواند روند این تحول ساختاری را تسریع کند و کشور را در مسیر پایداری انرژی صنعتی قرار دهد.
